Sparta

Sparta była państwem, które powstało w wyniku podboju Peloponezu przez zwycięskich Dorów. Pełnoprawnymi obywatelami byli tylko Spar-tanie, a ich liczba wynosiła od 9 do 10 tys. Państwo spartańskie musiało utrzymać w posłuchu inne, liczniejsze i pozbawione praw grupy ludności: rzemieślników i kupców, zwanych periojkami, a przede wszystkim rzesze h e 1 o t ó w, czyli niewolników państwowych. Żywa była obawa Spartan przed buntem ludności niewolnej.
Młodzi Spartanie zatem już od dzieciństwa byli przygotowywani do rzemiosła wojennego.

W europejskiej tradycji kulturowej utrwaliło się słuszne przekonanie, że wychowanie młodych Spartan było niezwykle surowe. Od siódmego roku życia chłopców odbierano matkom . Odtąd przebywali oni wraz z rówieśnikami w koszarach, a pieczę nad ich wychowaniem, które upływało na nieustannych ćwiczeniach wojskowych, przejmowało państwo. Od dzieciń-stwa chłopcy spartańscy byli przyzwyczajani do niewygód. Po dojściu do wieku dojrzałego młodzieńcy nadal mieszkali w koszarach. Dopiero gdy Spartanin ukończył trzydzieści lat mógł otrzymać ziemię, założyć rodzinę i zamieszkać w domu. Sparta słynęła w całej Helladzie ze znakomitego wojska, ale niewiele wniosła do kultury greckiej.