Polis

Polis była miniaturowym państewkiem składającym się z miasta, często z twierdzą na wzgórzu, i obszaru o charakterze rolniczo-hodowlanym otaczającym miasto. Liczba ludności polis wynosiła przeciętnie od kilku do kilkunastu tysięcy, stąd jej mieszkańcy znali się co najmniej z widzenia. Miała jednak polis grecka odmienny ustrój niż poznane dotąd miasta-państwa w Sumerze czy Indiach.
Według Greków państwo było wspólnotą obywateli. Stąd wynikał naturalny obowiązek podporządkowania się interesom i prawom tak rozumianej wspólnoty, o której decydowali wolni obywatele. Mogli oni wyrażać swe poglądy i aktywnie uczestniczyć w życiu publicznym, które ogniskowało się na agorze. Był to główny plac miasta-państwa, a zarazem miejsce obrad Zgromadzenia Ludowego. Kto miał dar przemawiania, kto słowami trafiał do serc i umysłów, ten przewodził obywatelom, zdobywając popularność i wpływy polityczne. Politycy, którzy stawali się przywódcami ludu, nazywali się w starożytności demagogami, co wówczas nie miało znaczenia pejoratywnego.
Grecka tradycja polityczna na trwałe wniosła do ogólnoludzkiej kultury pojęcia: demokracji —jako ustroju, w którym władza należy do wolnych obywateli, oligarchii — jako rządów nielicznych, arystokracji — jako rządów najlepszych, tj. przedstawicieli możnych rodów wywodzących się od legendarnych przodków. Dla Hellenów państwo to zbiorowy obowiązek, a obywatel — to człowiek korzystający z praw, ale zarazem wypełniający obowiązki wobec państwa.

W Grecji istniało około 150 polis, z których największe znaczenie uzyskały Sparta i Ateny.